Her Bir Satırı Akıllara Kazınan Ömer Hayyam Rubaileri, Resimli

Ömer Hayyam tam adı ile Gıyaseddin Eb’ul Feth Ömer İbni İbrahim’el Hayyam, yaşadığı asrın önemli bilim insanlarından ve rubai yazarlarından biri olmuştur. Kendisinin rubaileri bugün dahi birçokları tarafından okunuyor ve anlamlı bulunuyor. Döneminin dâhisi sayılabilecek isimler arasında yer alan Ömer Hayyam’ın şiirle sandığınızdan daha derin bir bağı vardı.

Onun için şiirler kısacık dizelerde sayfalarca anlam barındıran ölçülü hislerdi. Bir metin nasıl hisse dönüşür diye merak ediyorsanız yazımızın devamında derlediğimiz Ömer Hayyam rubailerini incelerken hislerinizi satırlarda bulabilirsiniz.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Nasıl ölürse öyle dirilir kul.

İnsan son nefese hazır gerekmiş:

Nasıl ölürse öyle dirilecekmiş.

Biz her an şarap ve sevgiliyleyiz:

Böylece dirilirsek işimiz iş.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Bir ömür yeter mi anlamaya koca dünyayı?

Dedim: Artık bilgiden yana eksiğim yok;

Şu dünyanın sırrına ermişim az çok.

Derken aklım geldi başıma, bir de baktım:

Ömrüm gelip geçmiş, hiçbir şey bildiğim yok.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Ölenler habersiz bu dünyadan.

Mezarda yatanların toz toprak her biri

Zerre zerre dağılıp gitmiş bedenleri

Ne şarap ki bir içen sızmış mahşere dek

İşten güçten habersizler yıllardan beri.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Yaratana yakın olmak her kula nasip olmaz.

Yoksula, yoksulluğa yakın ettin beni;

Dertlere, gurbetlere alıştırdın beni;

Yakınların ancak erer bu mertebeye:

Tanrım, ne hizmet gördüm de kayırdın beni?

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Anlamak için her zaman akıl gerekmez. Ölümü anlamak yaşamayı anlamaktan geçiyor.

Yaşamanın sırlarını bileydin

Ölümün sırlarını da çözerdin;

Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok:

Yarın, akılsız, neyi bileceksin?

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Dünya hem cenneti hem cehennemi içinde barındıran bir sınav yeri.

Dünya dediğin bir bakışımızdır bizim;

Ceyhun nehri kanlı göz yaşımızdır bizim;

Cehennem, boşuna dert çektiğimiz günler,

Cennetse gün ettiğimiz günlerdir bizim.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

İyilik kalbin aynasıdır.

Yeryüzünü gül bahçesine çevirmekten

Daha güzeldir bir insanı sevindirmen.

Bin kulu azat edenden daha büyüktür

Bir hür insanı iyilikle kul edebilen.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

İnsan bu dünyada gelip geçen bir yolcu.

Ey doğru yolun yolcusu, çaresiz kalma;

Çıkma kendisinden dışarı, serseri olma;

Kendi içine sefer et erenler değil:

Sen görenlerdensin, dünya seyrine dalma.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Acıması yoktur zamanın.

Ey zaman, bilmez misin ettiğin kötülükleri?

Sana düşer azapların, tövbelerin beteri.

Alçakları besler, yoksulları ezer durursun:

Ya bunak bir ihtiyarsın, ya da eşeğin biri.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Dermansız bir dert: Aşk

Uğrunda dertlere düştüğüm sevgili

Bir başkasına tutulmuş, o da dertli;

Derdimin dermanı kendi derdinle:

Hekim hasta olunca kime gitmeli?

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Yaradanın sırlarına erişmek mümkün olur mu insanoğlu için?

Ey özünün sırlarına akıl ermeyen;

Suçumuza, duamıza önem vermeyen;

Günahtan sarhoştum, ama dilekten ayık;

Umudumu rahmetine bağlamışım ben.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Mutlu olmak için her şeye sahip olmak gerekmez.

Yarım somunun var mı? Bir ufak da evin?

Kimselerin kulu kölesi değil misin?

Kimsenin sırtından geçindiğin de yok ya?

Keyfine bak: En hoş dünyası olan sensin.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Aşk eninde sonunda seni eşine ulaştırır.

Sevgili, seninle ben pergel gibiyiz:

İki başımız var, bir tek bedenimiz.

Ne kadar dönersem döneyim çevrende:

Er geç baş başa verecek değil miyiz?

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Ömer Hayyam’ın şarap hakkında tezatlık barındıran rubaisi;

 Baharlar yazlar geçer sonbahar gelir;

Ömrümün yaprakları dökülür bir bir;

Şarap iç, gam yeme, bak ne demiş bilge:

Dünya dertleri zehir, şarap panzehir.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Sevmek fedakarlık ister.

Leyla isteyen kişi Mecnun olmalı;

Kendisinden de, dünyasından da geçmeli.

Sevenlerin sofrasına çağrılınca

Ben körüm, ben dilsizim demeli.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Ben yoksam ne anlamı var dünyanın?

Ben olmayınca bu güller, bu serviler yok.

Kızıl dudaklar, mis kokulu şaraplar yok.

Sabahlar, akşamlar, sevinçler tasalar yok.

Ben düşündükçe var dünya, ben yok o da yok.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Sabır ve ibadet

Oruç tutup namaz kılmağa kalktım geçende

Dedim belki öyle ererim dileklerime

Yazık ki bir kuru yelle bozuldu abdestim 

Bir damla şarapla da orucum gitti güme.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Sana ait olmayan dünyaya neden gam keder yüklersin ki?

Gönül, bir düş madem dünya gerçeği,

Ne dertlenir, alçaltırsın kendini?

Hoşgör kaderini, gününü gün et:

Yazılan senin için bozulmaz ki.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Şarap

Ben şarabı eskimiş acı acı severim;

En çok da ramazanda cumaları içerim;

Helal üzümünü ezdim doldurdum küpe:

Ne olur, içinceye dek ekşitme Tanrım.

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Sıkı durun. Ömer Hayyam’ın yaratana olan inancına dair şüpheler taşımanıza neden olabilecek şaibeli dizeleri;

Irmaklarından şaraplar akacak diyorsun,

Cennet-i âlâ meyhane midir?

Her mü’minine iki huri vereceğim diyorsun

Cennet-i âlâ kerhane midir?

Bu dizeler zamanında Fazıl Say tarafından seslendirilmiş ancak bu seslendirme üzerine kendisi hapse atılmıştır. Yaklaşık 9 aylık bir hapis sonrasında salınan Fazıl Say en başından beri dizelerin Ömer Hayyam’a ait olduğunu söylemiştir.

Yine okuyucuları tarafından şaşkınlıkla karşılanan Ömer Hayyam rubailerinden biri de aşağıdaki gibidir;

Her bir satırı akıllara kazınan ömer hayyam rubaileri, resimli
Ömer hayyam rubaileri

Bilmem, Tanrım, beni yaratırken neydi niyetin,

Bana cenneti mi, cehennemi mi nasip ettin;

Bir kadeh, bir güzel, bir çalgı bir de yeşil çimen

Bunlar benim olsun, veresiye cennet de senin.

Kaynakça; 1

Yusuf Saroğlu

Edebiyat ve sosyoloji uzmanlık alanı. 2018 Yılından beri uzman olduğu alanlarda içerik üretiyor. Günümüzde hala pek çok bilgi eksik. Doğru ve güncel bilgiyi vermek için çok çalışıyor. yusuf.saroglu@bedavainternet.com.tr